ناز خاتون این بار مغلوب حس شیطانی خود شد و یا اینکه شیطان او را گول زد. بعد از اینکه چند قدم حرکت کرده بود، بی اختیار سر جای خود ایستاد و نیم نگاهی به فریدون انداخت. فریدون در دلش احساس شعف کرد. این اولین لحظه ی آشنایی آنها بود. فریدون نزدیک تر شد و بر روی تخته سنگی مقابل نازخاتون نشست. آخر برای رسیدن به زیبارویی چون نازخاتون باید با سر دوید نه اینکه دو زانو مقابل او نشست.

( اهل کدام ایلی؟)

صدای فریدون بود که ناز خاتون را مخاطب قرار داد.

( از ایل...) ناز خاتون نگاهی به چشمان فریدون کرد و دید که او منتظر است تا دنباله جوابش را بشنود. سرش را به پایین انداخت و به حرفش ادامه داد.

( از ایل حشمت خان.)

یک لحظه نفرت و انزجار تمام وجودش را فرا گرفت.لحظه ای از او بدش آمد.آخر ایل حشمت خان و نصرت خان سال های سال با هم اختلاف داشتند و هیچ کس حق هیچگونه رابطه ای با ایل رقیب را نداشت. فریدون ایستادن را جایز ندانست و شروع به حرکت کرد. ناز خاتون جا خورد. پسری که از او خواهش کرده بود تا بایستد و با او کار داشت حالا با یک کلمه حرف نظرش عوض شده بود.

( چیه ... مگه کار نداشتی.) ناز خاتون هم که گویی اندکی مهر و علاقه ی فریدون در قلبش جا گرفته بود؛ نا خودآگاه این کلمات را بر زبان جاری کرد. فریدون مردد بود. بر سر دو راهی سختی قرار گرفته بود. به دنبال عقلش برود و دختر را رها کند و زود به ایل برگردد و یا از احساسش پیروی کند و عشقی را که تازه به دست آورده بود، به این راحتی از دست ندهد.

( نه... خداحافظ.) فریدون با ناامیدی تمام این حرف ها را بر زبان راند ولی ناز خاتون دوباره به حرف هایش ادامه داد:

( نه... تو نباید بری... وایسا... من با تو کار دارم.) فریدون بالاجبار توقفی کرد.

( بله ... کارتو زود بگو می خوام برم... دیگه داره شب میشه...)

( خوب چی شد که با یک کلمه حرف من پشیمان شدی.)

( نه ... پشیمان نشدم... هیچی بابا ولش کن...)

( داری دروغ می گی... اینو چشمات داره میگه... یه حرفی تو دلته که نمی خوای بگی... من اینو خوب می دونم.)

( می دونی چیه ... من از ایل  نصرت خانم... فهمیدی... حرف زدن با آدمای ایل حشمت خان قدغنه... می فهمی... اگه من و تو رو اینجا ببینند، سر هر دو مون رو می برّند... فهمیدی .. زود از اینجا برو...)

ناز خاتون که اصل ماجرا را فهمید. ابتدا از فریدن بدش آمد ولی مگر می شد عشقی را که تازه به دست آورده بود ، به این راحتی از دست بدهد. کوهی از غم و غصه به دلش سرازیر شد. با نا امیدی تمام سرجای خود نشست. از یک طرف چون فریدون از ایل رقیب بود، می دانست که با هیچ قیمتی به او نخواهد رسید و از طرف دیگر دلش راضی نمی شد. فریدون راهش را گرفت و رفت و چشمان اشکبار نازخاتون بود که او را  بدرقه راهش کرد. آنقدر رفت و رفت تا اینکه ار نظرها غایب شد و ناز خاتون هم که حال و هوای دیگری پیدا کرده بود، به راهش ادامه داد. دیگر گوسفند و گله چرانی برای او اهمیتی نداشت و حتی زندگی. آخر چرا باید آنها با هم اختلاف داشته باشند. دیگر دلش نمی خواست به ایل برگردد. ولی او یک دختر بود و بایستی هر چه زودتر خود را به ایل می رساند، چرا که همه نگرانش می شدند. به ایل که رسید ، بدون اینکه گوسفندها را به آغل ببرد، یکراست به طرف سیاه چادرش رفت و خود را از دیده ها پنهان ساخت. چند قطره اشک از گونه هایش سرازیر شد. چند ساعتی گذشت. ناز خاتون حتی برای شام هم از چادرش بیرون نیامد. مادرش نگران شد. شاید دخترش مریض شده چرا که عادت نداشت بدون خوردن شام بخوابد.مادرش وارد چادر شد. ناز خاتون سریع اشک هایش را با گوشه ی آستینش پاک کرد و خود را به خواب زد. مادرش دو زانو در مقابلش نشست و آرام او را صدا زد:

(ناز خاتون.... دخترم... چرا شام نخوردی) مادر دستش را به پیشانی دخترش گذاشت. داغ بود. نازخاتون تب داشت.

( محمود خان  ... محمود خان ...  ناز خاتون تب داره ... مریضه ، زود بیا...) محمود خان خیلی سریع خود را به سیاه چادر رساند.

( چیه ... چی می گی؟)

( دخترمون تب داره... داره از تب می میره... یه کاری بکن...  داره از دست میره... سریع باش دیگه.) 

محمود خان خیلی سریع خود را به پیرزن عشایر که دستی در دوا و درمان داشت، رساندو او را با خود به چادر آورد. پیرزن پس از اندکی درمان و مداوا  و اطمینان به محمود خان و همسرش که مساله مهمی نیست، چادر را ترک کرد. امّا حال روز نازخاتون بهتر که نشد، هیچ بلکه بدتر هم شد. آخر درد ناز خاتون یک درد جسمی نبود بلکه دردی روحی بود که تا عمق وجودش رخنه کرده بود و هیچ کس هم این را نمی دانست. چند روز گذشت. نازخاتون همچنان در بستر بیماری می سوخت و می ساخت و برای عشق گمشده اش اشک می ریخت تا اینکه پدر و مادر و بزرگان ایل تصمیم گرفتند، او را برای درمان به شهر ببرند، اما در شهر هم هیچ دکتری درد او را تشخیص نداد  و پدر و مادرش دست از پا درازتر از شهر برگشتند.

***

 و اما فریدون...

ادامه دارد...

...اصلاً آنها چگونه با هم آشنا شده بودند. سلام و علیک کردن با ایل حشمت خان هم جرم بود چه رسد به اینکه آشنایی و فرار.

فریدون یکی از خان زاده های ایل حشمت خان یک روز محض گردش و هوا خوری به کوه های اطراف رفته ایل بود. رفت و رفت و رفت تا اینکه به چشمه ای رسید. خسته بود. با حرص و ولع تمام چند جرعه آب نوشید و آب به سر و صورتش زد و دوباره شروع به آب خوردن کرد. سایه کوهستان و درختان انبوه بادام کوهی، حال و هوای دیگری داشت.تصمیم گرفت چرتی بزند. باد ملایمی می وزید و روح آدمی را صیقل می داد. خنک هوایی بود. به آرامی سرش را روی تخته سنگی نهاد. وقتی به نیمه ی روز نمانده بود. صدای نی لبکی محزون به گوش می رسید و شاید این صدا در کوهستان باعث شده بود که صدا خیلی نزدیک به نظر برسد. فریدون از جای خود بلند شد. صدای غمگینی بود. ابتدا فکر می کرد خواب دیده اما وقتی خوب توجه کرد، فهمید که اشتباه نکرده است. آری خودش است.  آن صدایی که فریدون سال های سال به دنبالش بود و در آرزوهایش آن را می جست. از ته دل آهی کشید و به احترام صدا از جایش بلند شد. یک دست را سایبان چشمانش نمود و با دست دیگر تفنگ سرپرش را بر کتف راستش محکم کرد. آیا پری رویی است که چنین هنرمندانه می نوازد و یا دستی تواناست که نی لبک را به آواز درآورده است.  نیرویی دوباره یافت. بند کفش هایش را محکم کرد و به دنبال صدا در شیب تند کوهستان به راه افتاد. بالاتر که رفت. صدای گله ی گوسفند به گوش می رسید. بع بع گوسفندان و آوای نی لبک در هم آمیخته بود و فریدون ظاهراً شاد؛ چرا که زحماتش به هدر نرفته بود و می توانست صاحب آواز را بیابد. ببیند کیست. پریزاد است یا آدمی زاد. به اطراف دره نگاهی عمیق کرد. امیدوارتر شد. آواز درست پشت سر او بود. آرام سرش را برگرداند. زیر سایه بادام کوهی روی تخته سنگی ، یکی نشسته بود و نی لبک را به صدا درآورده بود. آهی برآورد ولبخندی زد.خیلی خوشحال به نظر می رسید. همانجا نشست. نمی خواست صاحب آواز با دیدن او آوازش را قطع کند. راهی دراز طی کرده بود تا این آواز را بشنود. چه زیبا نواخته می شد. آهنگ دلنشینی بود. فریدون این تک مصراع را زیر لب زمزمه می کرد.( ول بالا بلند ابرو کمونی). ناگهان صدای نب لبک قطع شد. سرش را برگرداند. صاحب آواز از جایش بلند شد و در سراشیبی دره به حرکت درآمد:

 ( هی... هی...) صدای دخترکی بود که گله را مخاطب قرار داد. فریدون باور نمی کرد که دخترکی این چنین زیبا بنوازد. سر جایش تکان نخورد. دخترک با دوباره هی کردن قصد به حرکت درآوردن گوسفندان را داشت. اما صدای گوسفندی نمی آمد.آنچنان محو زدن نی لبک شد بود که متوجه دور شدن گوسفندانش نشده بود. نگران شد شتابان حرکت کرد شاید زودتر گوسفندان را بیابد وبه ایل برساند. گام هایش را سریع بر می داشت. فریدون که پی به موضوع برده بود، بی اختیار از جایش بلند شد و به کمک دخترک شتافت. دخترک تا او را دید. ترسید و فریادی زد:

( توکیستی؟  اگه نزدیک بشی با این چوب دستیم تو رو می کشم)  و همچنان  که از ترس می لرزید، او را تهدید می کرد.

فریدون نزدیکتر شد و دخترک چوبدستی اش را محکم در مقابل دیدگانش گرفت.

( آروم باش . کسی کاری به کارت نداره. اتفاقی از اینجا رد می شدم. صدای نی لبک میومد. راستی چقدر زیبا نی لبک می زدی.) دخترک فرار را بر قرار ترجیح داد. او می بایست  هر چه زودتر گوسفندانش را پیدا می کرد و به ایل می رفت. فریدون برای پیدا کردن گوسفندان به طرف سر بالایی کوهستان روانه شد. می دانست که گوسفندان جهت چرا بیشتر به طرف سر بالایی کوهستان می روند. بالاتر که رفت و سر و کله ی چند گوسفند پیدا شد و بعد از آن هم یک گله ی گوسفند نمایان شد.با هی کردن گله آنها را به طرف دره و سراشیبی کوهستان کشاند. اما خبری از دخترک نبود. با فریاد تمام و صدایی که از عمق وجود او بر می خواست ، دخترک را صدا زد. اما جوابی نشنید. باز به فریادش ادامه داد ولی بی نتیجه بود. دخترک همین الان همین جا بود. نگران شد. تشویشی در وجودش حس کرد. چهار سمت خود را دقیق نگاه کرد . از دورادور دخترک را دید که به پایین می آمد. نفس راحتی کشید. دخترک به او که رسید،خنده ی مرموزی بر لب داشت. حتماً از پیدا شدن گوسفندان خوشحال شده بودو از کمکی که این جوان به او کرده بود، با پایین انداختن سرش، از او تشکر کرد. اما گویی در دل فریدون قند آب کرده بودند.

( هی ... هی ) صدای دخترک بود که گله را در سراشیبی کوهستان به حرکت در آورد.

( آهای... خواهش می کنم... نرو) صدای فریدون بود که ناز خاتون را متوجه خود کرد. ناز خاتون سرش را به عقب برگرداند تا ببیند جوان چه می گوید. ناز خاتون دختری زیبارو بود و صورتی چون ماه  داشت. ابروهایش کمانی شکل و بین چشمان تا موهایش کمی فاصله بود. چشمانی سیاهگون و مژه هایی بلند  داشت. بلند قامت بود و خیلی سریع گام بر می داشت. نگاه کردنش دل هر کسی را می ربود. معصوم به نظر می رسید. لباس سبز رنگی بر تن داشت و لچکی به پیشانی بسته بود. ناز خاتون نگاهی کرد و به حرکتش ادامه داد. اما فریدون ول کن نبود.

( خواهش می کنم.... خواهش می کنم... نرو، یه لحظه باهات کار دارم.) فریدون با التماس از او خواهش کرد.

از آنجا که دختران عشایر حجب و حیای مخصوص خود دارند و حیایشان اجازه حرف زدن با غریبه را نمی دهد، اما....

 ادامه دارد...

.... از خانواده دوازده نفری ما ، فقط پنج نفر زنده ماندند. پدرم، مادرم، دو برادر بزرگم و من جان سالم به در برده بودیم ولی هیچکس حاشیه امنیت نداشت. بزرگان ایل خیلی عجولانه و البته عاقلانه تصمیم گرفتند که باید هر چه زودتر قشلاق را رها کرد و به ییلاق رفت چرا که اگر چند روزی دیگر صبر می کردند، امید به زنده ماندن کسی نبود اگر چه حالا هم خیلی ها مُرده بودند.

سکوتی وهمگین ایل را فرا گرفته بود. حتی دیگر کسی امید به به زندگی نداشت. چه بسا خانواده هایی که پدر یا مادر از دست داده بودند و خانواده های دیگری نیز که فرزندان خود را به آغوش خاک سپرده بودند. مادرم زار زار گریه می کردو کسی نبود که تسلای دل غمدیده ی او باشد؛ آخر از دست دادن هفت عزیز و دُردانه ی خود ، کم مصیبتی نبود. همه مصیبت زده بودند. بزرگان ایل - که عده ای زنده مانده بودند- کوچکترها را تسلی می دادند چرا که خود بارها  اینگونه فجایع را به چشم دیده بودند. در جنگ های قومی- قبیله ای بسیار عزیزان خود را از دست داده بودند و یا باران های سیل آسا زندگی انها را از هم پاشیده بود و دیگر خود را با قانون طبیعت وفق داده بودند. تسلیم به رضای خدا شده  و دیگران را تشویق به رفتن هر چه سریع تر می کردند.. در این میان غمگین تر از همه معلم ایل بود که بسیاری از شاگردان خود را که مانند فرزندان و برادران و خواهرانش بودند، از دست  داده بود.دیگر (آب ،بابا) در ایل معنا نداشت. ( باز باران) ایل و درس و مدرسه را فقط در کتاب ها می توان جست نه در سینه کوچک بچه ها. چه بسیار قصه ها که همراه با خاطرات بچه ها در دل خاک فرو رفته بود. جز قبرستانی از اجساد ایل، خاطره ای از قشلاق باقی نماند. زنگ کاروان  به صدا در آمد و این نشان از حرکت می داد. با نگاهم قشلاق را ترک کردم.

***

نصرت خان در حالیکه حتی لحظه ای آرام و قرار نداشت و مانند شتری مست کف از دهانش می چکید، آنچنان پاهایش را محکم بر زمین می کوفت که کسی جرات  نمی کرد به او نزدیک شود. کوکب خاتون گوشه ای مضطرب و نگران ایستاده بود و با گوشه ی دستمالش اشک هایش را پاک می کرد. حتی نگاه به چشمان غضبناک نصرت خان هم جرات می خواست چه رسد به اینکه کسی بخواهد رودروی او بایستد. باران نم نم می بارید. فقط چند روزی به نوروز مانده بود. هر ساله در چنین روز هایی ایل خود را برای جشن های نوروزی آماده می کرد. اما آن سال با سال های قبل فرق می کرد.. دیگر جشن و شادی و پایکوبی در ایل معنایی نداشت تنها چیزی که می شد دید حس انتقام بود و به دست آوردن آبروی چندصد ساله ای که اکنون بر باد رفته بود. ناز خاتون - دختر سوم محمود خان برادر نصرت خان- با پسری از ایل حشمت خان که سال های سال با هم در نزاع و کشمکش بودند، پا به فرار گذاشته و از ایل رفته بود و این برای ایل یعنی  از بین رفتن آبرو واعتبار  چندین ساله. 

محمود خان خود را در سیاه چادر حبس کرده بود و اجازه ی ورود به هیچکس حتی به همسرش را نمی داد. همسرش نیز در گوشه ای از صحرا کز کرده و آب و خوراکش ، اشک چشمش شده بود. و اما حشمت خان که بدین ترتیب  و ناخواسته توانسته بود، انتقام سختی از نصرت خان بگیرد، در جایش آرام و قرار نداشت هر چند تا حدودی از این واقعه راضی به نظر نمی رسید.. چه بسا می دانست که اگر افراد ایل نصرت خان، فریدن را پیدا کنند، قلفتی پوست از سرش می کنند و آن وقت باید شاهد دعوای خونین دیگری باشند.  خون از چشمان نصرت خان می بارید. کاردش می زدند، خونش در نمی آمد.   

( نه... نه...!) و محکم دستش را به پیشانیش زد.

( می کشمشان.... هردو را می کشم... سر پسر نا خلفشان را دودستی تقدیم حشمت می کنم. حشمت خان ببین چه بلایی سرت می آورم.کاری می کنم آب خوش از گلوت پایین نره) و صدای فریاد بلند نصرت خان بود که همه شنیدند اما جیک نزدند. نصرت خان یک مرتبه با گام هایی شتابان به سوی چادر برادرش رفت. همه مضطرب بودند مبادا حادثه ی ناگواری رخ بدهد. مردان ایل به دنبال نصرت راه افتادند اما وقتی با نگاه خشمگین او  روبرو شدند، سر جای خود میخکوب ایستادند. نصرت خان پرده را کنار زد و دم در چادر ایستاد. محمود خان وقتی برادرش را دید ، از جای خود بلند شد. نگاهی به او کرد و سرش را پایین انداخت.

( چیه ... چرا سرتو پایین میندازی... باید هم سرتو پایین  بندازی. اگه یه کم عرضه داشتی ، حال و روزت بهتر از این بود. آخه تو نتونستی جلو دختر یاغی تو بگیری. همین کم داشتیم . دیگه آبرویی هم برای ایل مونده... بیا ... بیا بیرون نگاه کن. بیا نگاه کن چطور قد مردای ایل از غصه خم شده، آخه تو....) . محمود خان جوابی برای گفتن نداشت. هزار فکر جور واجور  به سرش می زد. هر طور شده باید آب رفته را به جو بازگرداند.

( ببین محمود خان! دو راه داری . اون هم فقط ده روز. یا سر هر دوشون رو تحویل می دی یا اینکه هر دو رو دست بسته میاری.... ملتفت شدی.) نصرت خان حرف آخرش را زد و از چادر بیرون آمد. اسبش را زین کرد و با هی کردن اسب، به طرف صحرا روانه شد.

***

و اما ناز خاتون و فریدون. آنها به کجا رفته و سرنوشتشان چه شد....

ادامه دارد... 

این پنجمین داستانیست که تا کنون نوشته ام و به نوعی آخرین آنها هم می باشد. امید است که دوستان عزیز با خواندن آن ، نکات قوت و ضعف آن را به اینجانب گوشزد کرده ؛ با جان و دل پذیرای انتقادات شما هستم.

داستان ییلاق زندگی دوباره

نوشته شده در تاریخ ۷/۱۲/۱۳۸۴- لامرد، کندر محمدی

 قسمت اول  

-----------------------------------------------------------------------

   شوقی کودکانه سراسر وجودم را فرا گرفته بود. خیمه پس خیمه های ایل را خیلی سریع می پیمودم. نم نم باران گونه هایم را نوازشی کودکانه می داد. صدای رعد و تماشای برق آسمان، در آن دشت فراخنا و سرسبز که با صدای بع بع گوسفندان عجین شده بود؛ لحظه ای مرا به ایستادن واداشت. سر را به سوی آسمان بلند کردم. چه زیبا بود! هو هوی سگ های گله که بیشتر وقتشان را به نگهبانی می گذراندند و صدای هی هی چوپانان، نیز صحنه ی دیگری بود که هر رهگذری را متوجه خود می کرد.بوی خوش شیر صبحگاهی که پیرزنان عشایر در حال جوشاندن بودند، حرص و ولع آدمی را چند برابر می کرد. خردسالی بیش نبودم ؛ شادمان و با هزاران آرزوی دست نیافتنی.

    در حالیکه کتاب فارسی ام را در دستانم مچاله کرده و مدادم را در دهانم فرو کرده بودم، پای چپم در گودالی پر از آب گیر کرد و با سر و صورت به زمین خوردم.گریه ام گرفت . نه به خاطر اینکه زخمی شده بودم بلکه به خاطرکثیف شدن پیراهن قشنگی که مادرم تازگی ها برایم دوخته بود و با آن می توانستم هزاران پُز بدهم و مغرورانه آن را به همه نشان. از جای خود بلند شدم. تمام لباسم گلی شده بود. لحظه ای اشک از چشمانم قطع نمی شد گویی کشتی هایم غرق شده بود. یک چشمم به کتابم بود و چشم دیگرم به آب هایی که از پیراهنم می چکید. دستی گونه هایم را لمس کرد. سرم را برگرداندم. معلم ایل بود. با گوشه ی آستینش اشک هایم را پاک کرد. میخکوب سر جای خودم ایستادم و از ترس فقط به معلم نگاه می کردم.

( آقا تقصیر ما نبود. پاهام گیر کرد. یه مرتبه خوردم زمین.)

بی اختیار این سخنان را بر زبان آوردم. ولی معلم ایل که خیلی مهربان بودو با ما رفتاری پدرانه داشت با لهجه ی شیرینش به صدا آمد:

( عیبی نداره دخترم. تقصیر تو نیست. تقصیر بارونه...)

لبخندی زد. آرام شدم. کمی از ترس هایم ریخت. شاید آن دست مهربان آرامم کرد.

با اجازه ی آقا معلم به خانه برگشتم تا لباس هایم را عوض کنم و به مدرسه بروم. آفا معلم جوانی بیست و پنج شش ساله به نظر می رسید و نشان ظاهریش که پیشانی گشاد و بینی کشیده و چشم های گنده و سیاهگون بود و ته ریش و سبیلی که بر صورت داشت با موهای فرق گذاشته ، در واقع معلمی به تمام معنا بود.

 ***

اواخر خرداد ماه بود و تا آغاز ییلاق نیز دیگر وقتی نمانده بود. سفر به ییلاق و قشلاق حادثه ی مهمی در زندگی عشایر است.از یک طرف حمل و نقل اسباب و اثاثیه ی عشایر و زن و بچه ها و از طرف دیگر گله های بسیار زیادگوسفند ، مشکل بزرگی بود که عشایر هر ساله با آن دست و پنجه نرم می کردند.

   ایل کم کم خود را برای سفر آماده می کرد که یک مرتبه خبری هولناک مثل بمب در ایل پیچید. آری سیل خانمان سوز بیماری وبا همه جا را فرا گرفته بودو طولی نکشید که به ایل هم رسید. به دلیل کمبود امکانات در زمینه بهداشت و کمبود پزشک، بیشتر افراد ایل به این بیماری کشنده  مبتلا شدند. کابوس وحشتناکی بر ایل غلبه کرده بود. مردان ِمرد ایل که خود هر کدام ده تن را حریف بودند، در مقابل این موجود ریز جثه که به چشم هم نمی آمد ، قد خم کردندو یکی یکی خود را تسلیم خروارها خاک کردند. پیرزن هاو پیرمردها که اندامی نحیف و لاغر داشتند و کودکان نیز که دیگر طاقت و نایی برایشان نمانده بود، خیلی سریع و زودتر از همه تسلیم شدند و ایل را تنها گذاشتند....                                             

                                               ادامه دارد